Anemia na tle niedoboru żelaza określana jako anemia hipochromiczna i mikrocytarna, wynika z obniżonej zawartości hemoglobiny w erytrocytach i zmniejszenia objętości krwinek czerwonych [1, 2]. Jest niedokrwistością pochodzenia centralnego wynikająca z niedoboru substancji endo i egzogennych niezbędnych dla erytropoezy [1, 2]. Erytropoeza jest to proces różnicowania się komórek szeregu erytroidalnego z komórek macierzystych, zachodzący w szpiku kostnym kości płaskich, a także w nasadach kości długich, jest to proces fizjologiczny wymagający największej ilości żelaza, stąd jego osobnicza wrażliwość na brak tego mikroelementu [1].
Utrzymanie homeostazy u zdrowych mężczyzn jest procesem „automatycznym”, nie wymagającym szczególnego dostarczania egzogennego żelaza [1]. Proces ten wygląda odmienne wśród kobiet. Wiek prorekreacyjny czy ciąży wymaga większych nakładów dietetycznych. Szacuje się, że w okresie prokreacyjnym, miesiączkowanie pochłania połowę absorbcji żelaza z diety w porównaniu do mężczyzn [1].
Szczególnie obciążona grupa wśród chorych to:
– dzieci w wieku od 6 do 59 miesięcy,
-dzieci w wieku od 5 do 11 lat,
– dzieci w wieku od 12 do 14 lat,
– chłopcy >15 lat,
-kobiety,
-kobiety w ciąży [1, 2, 3].
Dodatkowo wystąpienie niewielkich krwawień np. na skutek przerwania ciągłości skóry( skaleczenia, otarcia, zabiegi estetyczne), złuszczenia się komórek( naturalny proces Turn-over, proces wymuszony na skutek zabiegów kosmetologicznych bądź w wyniku stanu zapalnego) i nabłonka jelitowego uzupełniane są z puli egzogennego żelaza dostarczonego z dietą[1,4].
Dzienne zapotrzebowanie na żelazo dostarczane z dietą dla mężczyzn wynosi 10 mg, u kobiet 18 mg u kobiet ciężarnych 26mg[3].
Produkty szczególnie bogate w żelazo dostarczane w sposób endogenny przeliczane na 100g produktu:

- wątróbka wieprzowa 19 mg
- wątróbka cielęca 15 mg
- wątróbka wołowa 6,5 mg
- soczewica 8,6 mg
- szpinak 3,1 mg
- makaron 2,1mg
- brokuł 1,1 mg
- płatki kukurydziane 1,4 mg
- jajko(48g) 1,3 mg
- buraki 1,7 mg
- natka pietruszki 5 mg
- koper 2,7 mg
- boćwina 2,3 mg
- jarmuż 1,7 mg
- czosnek 6,3 mg
- szczypior 1,6 mg
- pietruszka 1 mg
- brukselka 1,3 mg
- kalarepa 1,75 mg [1,5]
Brak odpowiedniej ilości podaży żelaza z dietą w niedokrwistości hipochromicznej i mikrocytarnej objawia się:
- Przewlekłym uczuciem zmęczenia,
- bladością skóry,
- kołataniem serca,
- wystąpieniem zajadów,
- przesuszeniem i złą kondycja włosów
- nadmiernym niedożywieniem brodawek włosowych i w konsekwencji łysieniem telogenowym,
- zespołem niespokojnych nóg,
- obrzękiem ust i i języka,
- słabymi i wklęsłymi paznokciami,
- ciągłymi „zachciankami” żywieniowymi,
- depresja i objawami przygnębienia,
- zimnymi stopami i dłońmi,
- częstymi infekcjami,
- osłabienie apetytu [1, 6].
Literatura
- Lipiński P, Starzyński RR, Styś A, Staroń R, Gajowiaka. NIEDOKRWISTOŚĆ NA TLE NIEDOBORU ŻELAZA W DIECIE. Problemy nauk biologicznych, Kosmos 2014,Tom 63 2014,Numer 3 (304)Strony 373–37
- Orlicz- Szczęsna G, Żelazowska-Posiej J, Kucharska K. Niedokrwistość z niedoboru żelaza, Curr Probl Psychiatry 2011; 12(4): 590-594
- Sieroszewski P, Bomba-Opoń D, Cnota W, et.al; Rekomendacje Polskiego Towarzystwa Ginekologów
i Położników dotyczące diagnostyki leczenia niedoboru
żelaza oraz niedokrwistości z niedoboru żelaz, Ginekologia i Perinatologia Praktyczna 2022
tom 7, nr 4, strony 208–216 - Draelos ZD, Puglise PT. Fizjologia skóry, MedPharma Polska, Wrocław 2022
- Źródła żelaza. Które produkty są najbogatsze w żelazo (dietetycy.org.pl)
- Lipiński P, Starzyński RR, Styś A, Staroń R, Gajowiaka. NIEDOKRWISTOŚĆ NA TLE NIEDOBORU ŻELAZA W DIECIE. Problemy nauk biologicznych, Kosmos 2014, Tom 63 2014, Numer 3 )Strony 293-295
Zainteresował Cię artykuł? Poszukujesz jadłospisu- zapraszam do sklepu!
Dziękuję za zainteresowanie artykułem <3
Weronika Ciszak
